جریان شناسی شبکه حقانی: ساختار و عملکرد

شبکه حقانی مجموعه‌اي از شبه نظامیان است که از چند گروه تشکیل می‌شود. نام این شبکه از مولوی جلال الدین حقانی که تحصیل‌کرده مدارس علوم دینی پاکستان است گرفته شده است. البته در حال حاضر به دلیل کهولت سن جلال‌الدین، فرزندش سراج الدین، رهبری این شبکه را بر عهده دارد.

مقر اصلی این شبکه دقیقا معلوم نیست اما استان‌های شرقی افغانستان همچون پکیتا، پکتیکا و خوست که در همسایگی وزیرستان جنوبی و شمالی پاکستان قرار دارد به عنوان محل استقرار نیروهای حقانی شناخته می‌شود .
شبکه خانوادگی ـ جهادی حقانی متشکل از عناصر کلیدی زير هستند: «ابراهیم عمری»، هماهنگ‏کننده مبارزین خارجی در میران‏شاه، «حاجی ‏خلیل» از قبیله زدران، «مولوی عبدالرحمن زدران»، رئیس عملیات و پسر دایی حقانی، «حاجی مالی ‏خان» که در اواخر سپتامبر 2011 توسط ناتو دستگیر شد و «اصلحان حقانی»، برادر جلال‏الدین، «قاری یحیی»، داماد حقانی، «سراج‏ الدین حقانی»، پسر بزرگ و جانشین پدر، «بدر الدین»، «خلیل احمد» و «بصیر الدین»، پسران میانی حقانی و فرماندهان سطوح پايین شبکه، «نصرالدین حقانی»، مترجم پدر، «نصیر‏الدین حقانی» رابط بین‏المللی و مسئول جذب کمک‏های مالی و «محمد عمر»، پسر دیگر حقانی که در سال 2010 در پکتیا کشته شد. اکثر افراد مورد اشاره فارغ‏التحصیلان «دارالعلوم حقانیه» پاکستان هستند. برآورد می‏شود در حال حاضر شبکه حقانی بین 10 تا 15 هزار جنگجو داشته باشد.
«شبکه منصور» به رهبری مولوی محمد اسماعیل دارای افراد سرشناسی چون عبدالطیف منصور و سیف‏الرحمن منصور است که در مارس 2002 عملیات امریکا برای شکار بن‏ لادن را ناکام گذاشت. این شبکه که در غزنی و جنوب شرق افغانستان فعالیت دارد، متحد طولانی‌ مدت شبکه حقانی است. خاندان حقانی از پشتون‏های پیرو اهل‏ سنت حنفی و دارای اعتقادات دیوبندی هستند. البته به سبب پیوندهای عمیق خاندان حقانی با آل‏ سعود، دیدگاه‏های آنها به شدت متأثر از آرا و آموزه‏های وهابی است. شبکه حقانی از لحاظ راهبردی، عمل‏ گرا و به لحاظ سازمانی، معتقد و متعهد به گسترش جهاد در مقیاس جهانی است. ماهیت حکومت مطلوب حقانی‏ ها از نوع امارت اسلامی طالبانی است که اکنون نیز در مناطق تحت نفوذ شبکه حقانی در وزیرستان شمالی، پکتیا و خوست اجرا می‏شود.
طالبان در مسیر حرکت به سمت کابل در سال 1995 پکتیا را محاصره کردند. در این زمان جلال‏الدین حقانی که قدرت اصلی آنجا محسوب می‏شد و شمار زیادی از جمعیت «طایفه زدران» را با خود همراه داشت، تصمیم گرفت به جنبش طالبان ملحق شود. طالبان برای از دست ندادن حمایت حقانی پست وزارت «امور قبایل و مرزها» را بعد از تصرف کابل به وی سپردند. اگرچه شبکه حقانی در حیطه خصوصی، استقلال عمل خود را حفظ كرده، اما در عرصه عمومی هم‌چنان ملاعمر را به عنوان امیرالمؤمنین پذیرفته است. ملا عمر نیز از توانایی و احترام بین‏المللی شبکه حقانی و نفوذش برای عملیات در منطقه و متحد کردن طالبان کاملا آگاه است؛ لذا شبکه حقانی و ملاعمر در یک ردیف دیده می‏شوند. حتی برخی پیوندهای ساختاری هم‌چنان بین آنها برقرار است. طبق توافق طرفین در 2010، مسیر اخذ کمک‏های مالی و لجستیکی شبکه حقانی از کانال شورای کویته و کمیسیون مالی آن شوراست.
حقانی در سال‏های 2004ـ 2003 در شورای کویته جزو تصمیم‏گیران مهم بود. چند ماه بعد که ملاعمر ساختار فرماندهی مناطق را اعلام کرد، جلال‏‏الدین حقانی را به عنوان رهبر شورای میران‏ شاه و فرمانده ویژه شرق افغانستان مشتمل بر ولایات پکتیا، پکتیکا، خوست و گردیز معرفی کرد. شبکه حقانی به دو دلیل به عنوان شریک اصلی شورای کویته باقی مانده است: نخست، شبکه حقانی به لحاظ منطقه‏ای برای نفوذ و قدرت طالبان در جنوب شرق افغانستان حیاتی است. دوم، شبکه حقانی به عنوان قدرتي چند متغیره، به شدت مورد نیاز شورای کویته است.
شبکه حقانی حدود چهار هزار نیرو دارد که در پیوند با گروه‌های دیگر گاه تا 10هزار نیرو را می‌تواند سازماندهی کند. آمریکایی‌ها معتقدند شبکه حقانی بازوی دستگاه اطلاعاتی پاکستان برای انجام عملیات‌های تروریستی در جهت منافع این کشور است؛ اما پاکستان همواره این مسئله را رد می‌کند. آمریکایی ها در طول دو سال گذشته تلاش کرده‌اند با هواپیماهای بدون سرنشین مقرهای این شبکه را هدف قرار دهند و همین مسئله موجب اعتراضات پی در پی اسلام آباد به واشنگتن بوده است .

منبع: http://alwaght.com

جدیدترین مقالات

وضعیت القاعده پس از ظهور داعش

27 خرداد 1396

این مقاله وضعیت کنونی القاعده را از سه منظر فعالیت...

بازشناسی تفاوت سلفی نوگرا و افراط‏ گرا

27 خرداد 1396

همه جریان‏های تکفیری در جهان اسلام سلفی هستند، ولی همه...

جریان‌شناسی گروه‌های تکفیری: ابعاد و پیامدها

25 خرداد 1396

مسئله خلافت از اساسی‌ترین مسائلی است که در صد سال...

جریان شناسی شبکه حقانی: ساختار و عملکرد

25 خرداد 1396

شبکه حقانی مجموعه‌اي از شبه نظامیان است که از چند...

چشم انداز داعش در منطقه: ابعاد و زوایا

24 خرداد 1396

گروه داعش بعد از تسلط بر قسمتهای وسیعی از عراق...

مقايسه انديشه‏ و رفتار جبهه النصره و داعش

23 خرداد 1396

بعد از شروع درگیری‏های سوریه در مارس ۲۰۱۱، مبارزین سوری...

عربستان معمار جنایت و مکافات

23 خرداد 1396

رخدادهای دو هفته اخیر شهر «عدن» سؤالات فراوانی را پدید...

ناتوانی حکومت ها و رشد سلفیسم در غرب افریقا

23 خرداد 1396

سلفیسم و افراط گرایی فزاینده درغرب افریقا را چطور میتوان...

Please publish modules in offcanvas position.